“Vraag om wat je nodig hebt.” Dat was het advies dat Sarah Gabrielli bijbleef na vijf jaar als presentatrice van Cruising Podcast, waarin ze de verhalen vertelde over de overgebleven lesbische bars in de VS, en in het nieuwe boek The Lesbian Bar Chronicles: The Living History and Hopeful Future of America’s Dyke Dives and Sapphic Spaces , geschreven door auteur en producent Rachel Karp.

Cruising, gevestigd in New York City, begon toen Gabrielli, Karp en producer Jen McGinity (een echte renaissance-lesbienne) in een Honda-SUV stapten en op pad gingen om de laatste nog overgebleven lesbische bars in Amerika te bezoeken. Destijds, in 2021, waren er naar schatting minder dan 25 in de Verenigde Staten in bedrijf, tegenover meer dan 200 in de jaren tachtig.

Wat begon als een road-trip-programma, groeide uiteindelijk uit tot een omvangrijk oral history-project over de lesbische cultuur in de VS, gerealiseerd door een geweldig team van lesbische vrouwen. ‘Cruising’ kwam ook tot stand te midden van een nieuwe opleving van lesbische bars. In het eerste seizoen werd de vraag gesteld waarom bepaalde bars open konden blijven terwijl zoveel andere verdwenen. Het tweede seizoen verscheen tegen een andere achtergrond: sinds de start van de podcast waren er acht nieuwe lesbische bars geopend. De afleveringen documenteerden die heropleving en blikten tegelijkertijd terug op bars uit eerdere decennia, van het San Francisco van de jaren 1930 tot het New Orleans van de jaren 1990. Seizoen drie heeft de reikwijdte nog verder verbreed: Gabrielli interviewt LGBTQ+-figuren en legt contacten met lokale queer-gemeenschappen in boekhandels, koffiebars en andere queer-ontmoetingsplaatsen.

Sarah, de charismatische verslaggeefster met een oprechte charme, weet mensen die ze net heeft ontmoet ertoe te brengen openhartig te vertellen over de ervaringen die hun leven het meest hebben gevormd. Rachael is de planner en dromer – zij regelt de logistiek van Cruising en staat altijd klaar om een luisterend oor te bieden. Jen was de drijvende kracht die ervoor zorgde dat iedereen ‘te eten kreeg en van cafeïne werd voorzien’; bovendien had ze meer dan twintig jaar ervaring in de lesbische barscene van New York City. Het Cruising-project maakte de essentiële ontwikkeling door van de vraag: ‘waarom verdwijnen lesbische bars?’ naar ‘hoe overleven deze ruimtes?’ Hoe worden ze opgebouwd? Hoe ondersteunen ze de queer-emancipatie? Lesbische bars zijn essentiële queer-ruimtes waar de geschiedenis niet beperkt blijft tot een archief of een foto – het is een drankje nippen drie krukken verderop, met tal van verhalen om te vertellen.

De definitie van een lesbische bar volgens het Cruising-project is bewust ruim opgevat: een plek die is gecreëerd door en voor queer mensen van genders die zowel in het verleden als nu gemarginaliseerd worden. De gepubliceerde uitgangspunten zijn expliciet antiracistisch en trans-inclusief – een duidelijkheid die tot uiting komt in de bars waarvan Gabrielli en Karp vinden dat ze tegenwoordig succesvol zijn.

Het queer-overleven van lesbische bars

Ongeacht de stad, de generatie of de sterk uiteenlopende inrichtingsstijlen hebben Sarah en Rachel een patroon opgemerkt bij de bars die standhouden: „De bars die het hebben volgehouden, willen echt een buurtbar zijn voor de gemeenschap, met sapphische vrouwen en non-binaire mensen als kern,” zegt Gabrielli.

In veel van de meest toonaangevende uitgaansgelegenheden, zo legt Karp uit, gaan de bars hand in hand met onmiskenbare visuele uitingen van de geschiedenis. De bars die standhouden, voelen minder aan als bestemmingen en meer als vaste waarden in de gemeenschap.

De sterkste gelegenheden combineren bewuste queer-inclusiviteit met een onmiskenbare lesbische identiteit. Henrietta Hudson in New York maakt er geen geheim van dat het een breed queer-publiek verwelkomt, terwijl een muurschildering verkondigt dat de zaak is „Built by Dykes”. Walker’s Pint in Milwaukee hanteert het bondige gedragsbeleid „Be Nice or Leave”. Ginger’s in Brooklyn heeft borden opgehangen waarop duidelijk staat dat racisme, homofobie en transfobie leiden tot verwijdering uit de zaak.

De versie van Cubbyholeis misschien wel de meest treffende: “Iedereen is welkom. Zolang je je maar niet als een klootzak gedraagt.”

Dat is moeilijk te overtreffen, zowel als gemeenschapsfilosofie als bedrijfsplan.

Bezoekers omschrijven deze historische ontmoetingsplaatsen als „queer Cheers”: iedereen kent hun naam, hun favoriete drankje en waarschijnlijk ook wel het een en ander over een of twee romantische rampen die hen hierheen hebben geleid.

Eigenaren hebben geleerd dat een ruimte zonder meer volledig gericht kan zijn op lesbiennes, sapphische vrouwen en non-binaire mensen, zonder dat de rest als een indringende macht wordt behandeld. Verschillende eigenaren vertelden het Cruising-team dat hun zaken het niet zouden hebben gered zonder homoseksuele mannen en andere klanten die begrepen in wiens ruimte ze binnenkwamen en zich daar ook naar gedroegen.

Rachel heeft ook een praktische ontwikkeling opgemerkt in de manier waarop bars een trouwe klantenkring opbouwen. Hedendaagse lesbische bars zijn steeds meer gericht op evenementen: karaoke, quizzen, optredens, story slams en andere activiteiten geven mensen redenen om terug te komen, zelfs als ze geen zin hebben om te dansen of te drinken. Ook het aanbod aan alcoholvrije dranken is enorm verbeterd. Sarah herinnerde zich dat ze zelfs in een van de meest louche bars op hun route alcoholvrije sterke dranken had gevonden. Het nieuwe model is niet simpelweg „de deuren openen en wachten op lesbiennes“. Het gaat erom voldoende verschillende toegangspunten te creëren, zodat de gemeenschap de ruimte kan gebruiken in verschillende stemmingen, op verschillende leeftijden en met verschillende verhoudingen tot alcohol.

En dan zijn er nog de vaste klanten.

In Nobody’s Darling – de door een zwarte eigenaar gerunde queer-cocktailbar in Chicago – staat Shirley J bekend als ‘de burgemeester’. Haar nalatenschap is iconisch binnen de queer-gemeenschap van Chicago en gaat terug tot de jaren zeventig; bovendien speelde ze een cruciale rol in het ontstaan van de house-beweging, die de muziekwereld wereldwijd heeft veranderd.

Bij Ginger’s in Brooklyn komt Ruthie avond na avond langs. Ze drinkt niet. Ze gaat niet uit. Ze speelt pool, geeft knuffels en deelt haar visitekaartje uit. „Ze is er gewoon”, zegt Sarah, terwijl ze het soort oudere beschrijft dat meer wordt dan alleen een vaste klant. Ze wordt een onofficiële ambassadeur, een levend archief en een verbindingspunt tussen generaties.

Deze personages duiken in *Cruising* keer op keer op: de vrouw met haar vaste kruk, de oudere die iedereen kent, de vaste klant die misschien geen enkel aandeel in de zaak heeft, maar zich op de een of andere manier medeverantwoordelijk voelt voor de emotionele stabiliteit van de plek. Een bar kan zo’n persoon niet creëren. Ze kan alleen maar de plek worden waar zij besluiten te blijven.

De huur is verdomd hoog – zelfs in de lesbische bar

De warmte van deze verhalen kan een wrede onderliggende realiteit verhullen: een geliefde bar kan vol zitten en toch in financiële moeilijkheden verkeren.

"Wat we het vaakst horen als bars hun deuren sluiten, is dat ze het niet meer kunnen betalen," zegt Sarah.

Rachel noemt Charlene’s in New Orleans als voorbeeld. Na meer dan twee decennia in bedrijf te zijn geweest, verdubbelde de huurprijs. Het probleem lag niet bij een dalend bezoekersaantal of een gemeenschap die er niet meer om gaf. De cijfers die jarenlang de basis hadden gevormd voor een levensvatbaar bedrijf, hielden plotseling op te werken.

“Het was niet zo dat het aantal klanten was gedaald,” legt Rachel uit. “De winstmarge was veranderd.”

De cyclus is pijnlijk bekend. Queer-zaken vestigen zich in goedkopere wijken, vaak in minderheidswijken, industriegebieden of plekken die door opzettelijke verwaarlozing of gestuurde achteruitgang als ‘ongewenst’ worden beschouwd. De queer-cultuur trekt meer mensen en nachtleven aan. De wijk wordt een toevluchtsoord voor kunstenaars en mensen met een alternatieve levensstijl. Vervolgens wordt het een trendy ‘verborgen parel’, en dat is waar de gentrificatie pas echt in een stroomversnelling komt. De queer-gemeenschap en de kunstgemeenschap trekken fashionista’s en jonge professionals aan. De vastgoedwaarden stijgen. Projectontwikkelaars komen in beeld. De wijk wordt welvarender, conventioneler – heteroseksueler. En plotseling worden queer-bedrijven, die juist hebben bijgedragen aan het creëren van de huidige waarde, opgezadeld met exponentiële stijgingen van de huur en onroerendgoedbelasting – waardoor hun voortbestaan in gevaar komt.

De bars die het overleven, hebben meestal een of andere manier gevonden om zich tegen die cyclus te beschermen.

Bij de Wildrose in Seattle wist de voormalige eigenaresse Bryher Herak, die ooit eigenaar was van het pand, bij de verkoop een redelijke huurovereenkomst voor de lange termijn te sluiten. De huidige eigenaren vertelden aan Cruising dat de bar de gentrificatie van de omliggende wijk zonder die vooruitziende blik waarschijnlijk niet zou hebben overleefd.

Walker’s Pint heeft geprofiteerd van het feit dat het pand in familiebezit is: de moeder van de eigenaar heeft het pand gekocht. Andere bars zijn voldoende gegroeid om de stijgende kosten op te vangen, hoewel daarvoor aanzienlijke inkomsten en voortdurende aanpassing nodig zijn.

My Sister’s Room in Atlanta – dat dit jaar zijn 30-jarig jubileum viert, en dat niet zonder slag of stoot – heeft gekozen voor een nomadische aanpak en is herhaaldelijk verhuisd naarmate panden werden verkocht, gesloopt of herbestemd voor nieuwbouwprojecten. Een bar één keer verhuizen is al duur. Het keer op keer verhuizen en daarbij het klantenbestand, de reputatie en de identiteit behouden, is praktisch een duursport.

Sommige lesbische bars hebben het geluk een begripvolle of meewerkende verhuurder te vinden – totdat die verhuurder overlijdt, het pand verkoopt of het beheer overdraagt aan iemand die alleen de marktwaarde van het pand ziet. Een relatie die jarenlang een queer-ruimte heeft beschermd, kan met één vastgoedtransactie in rook opgaan.

Daarom kan de bescherming van lesbische bars niet volstaan met de boodschap ‘ga vaker uit’. Bezoekersaantallen zijn belangrijk, maar volle dansvloeren leiden niet tot veilige huurovereenkomsten. Duurzaamheid vereist eigendom, juridische overeenkomsten, betaalbare financiering, begripvolle verhuurders, investeringen vanuit de gemeenschap en voldoende financiële speelruimte om een verhuizing of een onverwachte crisis te doorstaan.

Het verklaart ook waarom de bars zich aan het diversifiëren zijn. Meer evenementen, ruimere openingstijden, eten, een uitgebreider aanbod aan alcoholvrije dranken en een inclusief klantenbestand zijn geen tekenen dat lesbische bars hun doel uit het oog hebben verloren. Het zijn manieren om voldoende inkomsten te genereren om dat doel te kunnen blijven dienen.

De burgemeesters, de matriarchen en de vrouw die je banden leeglaat lopen

Op de vraag wat de bareigenaren hen hebben bijgebracht over leiderschap, komt Rachel met de zin die de morele kern van ons gesprek vormt:

“Radicale zorg.”

Het is het soort leiderschap waar een traditionele bedrijfsadviseur zenuwachtig van zou worden.

Eigenaren hielden hun deuren open met Kerstmis en Thanksgiving omdat sommige gasten niet veilig naar huis konden. Rikki Streicher, die eigenaar was van verschillende lesbische bars in San Francisco en nu Rikki’s Bar runt – een sportbar voor vrouwen die naar haar is vernoemd –, staat bekend om de gezamenlijke feestmaaltijden die ze organiseerde. Tanya Saunders, de overleden eigenaar van Cubbyhole, stond erom bekend dat ze geld uit de kassa haalde als iemand de huur niet kon betalen of iets essentieels nodig had, zoals een nieuw matras.

Die beslissingen leverden niet meteen winst op.

“De bar die je hebt opgebouwd, bestaat al 40 jaar,” zegt Rachel. “Misschien zit daar wel iets in.”

Dat is inderdaad zo. Radicale zorgzaamheid schept een vorm van loyaliteit die niet te koop is en niet aan een merk kan worden gekoppeld. Vrijgevigheid zorgt ervoor dat klanten vaste klanten worden, en vaste klanten een gemeenschap die bereid is de plek te beschermen die hen heeft beschermd, net zoals ze bereid zijn elkaar te beschermen.

In de Boycott Bar in Phoenix kan ‘bescherming’ op opvallend letterlijke wijze worden opgevat. Nadat een belangrijk lid van de gemeenschap – en de voormalige partner van eigenaresse Audrey Corley – om het leven kwam door een dronken bestuurder, heeft de bar een strikte cultuur ontwikkeld om te voorkomen dat dronken gasten achter het stuur kruipen. Medewerkers bellen taxi’s, regelen vervoer en brengen mensen soms zelf naar huis.

En volgens de geruchten zouden ze de banden van een klant hebben leeggelaten om te voorkomen dat die persoon achter het stuur zou kruipen. Naar verluidt.

Een concretere invulling van „Wij hechten veel waarde aan uw veiligheid“ is nauwelijks voorstelbaar. De klant is misschien geïrriteerd terwijl ze naast een tijdelijk stilstaande auto staat, maar ze zal in ieder geval nog in leven zijn om er morgenochtend over te klagen. Bescherming van de gemeenschap draait voor een groot deel om wat iemand bereid is te doen wanneer zorg lastig, kostbaar of ronduit onaantrekkelijk wordt.

“Dat is echt de verantwoordelijkheid van de mensen die een bar runnen,” zegt Sarah. “Ervoor zorgen dat mensen veilig zijn.”

Dit is een van debelangrijkste bijdragen van *Cruising*. Het weigert lesbische bars louter af te schilderen als bedreigde uitgaansgelegenheden. Het zijn communicatienetwerken, ontmoetingsplaatsen, bronnen van werkgelegenheid, datingservices, noodhulpsystemen, politieke leeromgevingen en plekken waar iemand het bewijs kan vinden dat een ander leven mogelijk is.

Queer-iconen die weigerden zich aan te passen

De grote verdienste van *Cruising* is niet alleen dat de namen van de bars worden bewaard. Het gaat erom dat de banden tussen de generaties in stand worden gehouden. Gabrielli spreekt met veel genegenheid over de ouderen die als het ware de onofficiële vertegenwoordigers van hun bars zijn geworden

Sarah en Rachel komen allebei terug bij Nancy Valverde, de gender-non-conforme Chicana-lesbienne die in de jaren vijftig herhaaldelijk werd gearresteerd en lastiggevallen door de politie van Los Angeles omdat ze kleding droeg die de autoriteiten als mannelijk beschouwden – broeken, overhemden met knopen en bretels.

Valverde had de pesterijen kunnen verminderen door zich anders te kleden. Dat weigerde ze.

Sarah begreep weliswaar rationeel dat de politie vroeger queer mensen via kledingvoorschriften in het vizier nam. Maar door naast iemand te zitten die herhaaldelijk de gevangenis verkoos boven het opgeven van haar eigen manier van zich te presenteren, werd die geschiedenis voor haar heel tastbaar.

Toen Sarah vroeg of ze ooit had overwogen om zich aan te passen, wuifde Valverde dat idee weg. „Het komt en het gaat,” zei ze. „Ik blijf gewoon mezelf.”

„Ik begreep toen nog niet helemaal hoe moedig dat was,” zegt Gabrielli. „Ze verkoos dat boven het doen van concessies aan hoe ze zichzelf presenteerde.”

Valverde had banden met Redz, een lesbische bar voor Chicana’s in Oost-Los Angeles, waarvan de geschiedenis en de gemeenschap verweven raakten met juridisch verzet tegen de arrestaties van bezoekers die mannenkleding droegen. Haar verhaal is een van de verhalen die zijn opgenomen in Rachels nieuwe boek, *The Lesbian Bar Chronicles: The Living History and Hopeful Future of America’s Dyke Dives and Sapphic Spaces*.

Gabrielli was ook onder de indruk van hoe gewoon politie-invallen waren geworden – en van de systemen die queer mensen hadden bedacht om toch te kunnen blijven samenkomen. Bars gebruikten waarschuwingslampjes en andere signalen om klanten te waarschuwen dat de politie binnenkwam. Koppels gingen uit elkaar. Kleding werd aangepast. Lichamen werden herschikt in welke opstelling dan ook die de wet tijdelijk zou tolereren.

“De bars waren lange tijd de belangrijkste ontmoetingsplaatsen voor queer mensen,” zegt Gabrielli. “Als je elkaar wilde vinden, moest je naar een bar gaan of naar de softbalwedstrijden.”

Tracey Harris, eigenaresse van Frankie’s in Oklahoma City, herinnert zich dat ze moraliteitsclausules moest ondertekenen in verband met universiteitssport en later ook met haar werk als docent – documenten waarin als voorwaarde werd gesteld dat ze niet zichtbaar lesbisch mocht zijn. Ze durfde in het begin niet veilig naar een Pride-evenement in Oklahoma City te gaan, omdat het risico bestond dat ze haar baan zou verliezen als ze op foto’s zou verschijnen.

Sarah en Rachel leerden over ‘women’s lands’: gemeenschappen waar vrouwen onroerend goed kochten, samenwoonden en probeerden een leven op te bouwen dat minder afhankelijk was van patriarchale systemen. Een van de mensen die hen kennis liet maken met die geschiedenis was Lamar Van Dyke, die haar achternaam veranderde nadat ze had geholpen bij het opzetten van een groep lesbiennes die in busjes door Noord-Amerika reisden.

Rachel denkt vaak aan Eve Adams, de Pools-joodse immigrant, anarchiste en gender-non-conforme lesbienne die in de jaren twintig van de vorige eeuw „Eve’s Hangout” runde in Greenwich Village. Adams publiceerde het baanbrekende boek Lesbian Love, dat nu wordt beschouwd als het vroegste werk over het lesbische leven in de Verenigde Staten dat door een lesbienne is geschreven. Ze werd gearresteerd, vervolgd en gedeporteerd. Nadat ze in 1943 in het door de nazi’s bezette Frankrijk was gearresteerd, werd ze in Auschwitz vermoord.

In de notulen van haar uitzettingsprocedure drong Adams erop aan om in de Verenigde Staten te mogen blijven, waarbij ze haar liefde voor het land uitsprak en verklaarde dat ze van plan was staatsburger te worden.

Rachel is van mening dat het Amerika waar Adams van hield niet de overheid was die haar vervolgde. Het was de queer-, trans-, artistieke en radicale gemeenschap die ze had gevonden en mede had helpen opbouwen.

Dat onderscheid loopt als een rode draad door het hele Cruising-project. Instellingen hebben queer mensen herhaaldelijk in de steek gelaten. Queer mensen reageerden daarop door voor elkaar als instellingen te fungeren.

Het belang van aanpassingsvermogen

“We moeten luisteren naar wat de mensen willen,” zei Lisa Cannistraci, eigenaresse van Henreitta Hudson, toen ze terugblikte op hoe de bar zich steeds verder heeft ontwikkeld.

Toen er na de legalisering van het LGBTQ+-huwelijk een nieuwe generatie lesbiennes opkwam, liep het aantal bezoekers van de bar, die liefkozend ‘Hen’s’ werd genoemd, terug. Cannistraci begon aan jongere queer-mensen te vragen of ze naar deze legendarische gelegenheid in West Village gingen. Hun antwoord was respectvol, maar genadeloos:

“Nee, die plek is zo oud.”

De bar kreeg een nieuwe huisstijl, moderniseerde haar logo, breidde het personeelsbestand uit en breidde het programma uit om transgenders, jongere queer-mensen en klanten uit het hele genderspectrum bewuster te betrekken. Cannistraci beschreef de daaruit voortvloeiende groei aanvankelijk als geleidelijk, voordat het bedrijf een „enorme groei” doormaakte. In de jaren vlak voor de pandemie beleefde Henrietta Hudson volgens haar enkele van de drukste jaren uit haar geschiedenis.

Toen zorgde COVID voor een nieuwe ontwikkeling.

In plaats van te proberen een drukbezochte nachtclub uit de tijd vóór de pandemie na te bootsen onder omstandigheden waarin overvolle dansvloeren onmogelijk waren, heeft Henrietta Hudson zichzelf opnieuw uitgevonden. Bij de heropening werden een lichtere, op de mid-century geïnspireerde café- en loungeruimte, terrasplaatsen, comfortabele stoelen, werkplekken, een espressobar, kleine hapjes, charcuterie en een uitgebreid cocktailmenu geïntroduceerd. Het ontwerp creëerde meer mogelijkheden om te zitten, te praten en in de ruimte te blijven zonder tot 4 uur ’s ochtends te hoeven dansen.

Henrietta Hudson begon zichzelf expliciet te omschrijven als een „queer ruimte, opgebouwd door lesbiennes”. Dat was altijd al zo geweest, maar nu stond het ook in de reclame, waardoor het toegankelijker werd voor een nieuwe generatie.

In 2025 werd Gladys Books & Wine geopend door de zwarte lesbische onderneemster Tiffany Dockery in de van oudsher zwarte wijk Bedford-Stuyvesant in Brooklyn. Gladys combineert een boekwinkel, café en wijnbar in één queer-gerichte ruimte. Dockery, die meer dan 15 jaar in de technologiesector werkte voordat ze haar eigen pensioenspaargeld in het bedrijf investeerde, vernoemde de zaak naar haar grootmoeder. Tiffany heeft ook duidelijk gemaakt dat een gemeenschapsruimte financieel duurzaam moet zijn. Haar ambitie is onder meer het opbouwen van een winstgevende onderneming die haar werknemers kan ondersteunen, waaronder uiteindelijk het aanbieden van gezondheidszorg.

Het concept breidt het aantal openingstijden en het productaanbod uit om extra inkomstenbronnen te genereren: koffie en boeken zorgen voor bezoekers overdag, terwijl wijn het aanbod van het happy hour tot in de avond uitbreidt. Extra evenementen, zoals lezingen, poëzievoordrachten, filmvertoningen, boekenclubs en andere activiteiten, zorgen ervoor dat leden van de gemeenschap nog meer reden hebben om terug te komen, terwijl ze tegelijkertijd verschillende ervaringen kunnen beleven op dezelfde locatie.

Er zijn nog andere uitdagingen waar een nieuw bedrijf zich op korte termijn moeilijk op kan voorbereiden. Gladys heeft sinds de opening herhaaldelijk te maken gehad met overstromingen in de kelder, waardoor de voorraad beschadigd raakte en de zaak gedwongen werd geld uit te geven aan schoonmaak en reparaties. Er is een GoFundMe-campagne gestart om de zaak open te kunnen houden. De inzamelingsactie is bedoeld om waterdichtingswerkzaamheden, verbeteringen aan de afwatering en andere preventieve maatregelen te bekostigen, zodat de wijnbar beter bestand is tegen toekomstige stormen.

Gladys is een plek die laat zien dat de toekomst van lesbische gastvrijheid zich steeds meer over verschillende categorieën heen zal uitstrekken – deels bar, deels café, deels winkel en deels culturele instelling. En dat is het allerbelangrijkste, schrijft Dockery: „We beschermen een plek die van ons allemaal is.”

Sportbars voor vrouwen – De volgende stap in de ontwikkeling van de lesbische bar

In april 2022 opende Jenny Nguyen ‘The Sports Bra’ in Portland, Oregon. Ze zorgde voor een revolutie in de bar- en casual dining-scene met een op het eerste gezicht eenvoudig idee: een sportbar waar uitsluitend vrouwensporten werden uitgezonden. In de VS vormen sportbars een belangrijke categorie binnen de horeca, en vrouwensporten groeien exponentieel.

Nguyen, een chef-kok met meer dan 15 jaar ervaring in de horeca, had moeite om bars te vinden die bereid waren om zelfs de belangrijkste wedstrijden van vrouwenteams voorrang te geven – tijdens een drankje met vriendinnen (zoals zoveel geweldige lesbische ideeën) besloot ze er zelf een op te zetten. Toen ze berekende dat ze bijna 49.000 dollar (USD) nodig had om goed van start te gaan, aarzelde ze om het volledige bedrag te vragen. Haar toenmalige vriendin gaf haar de perfecte bemoediging: „Vraag om wat je nodig hebt.“ Dat deed Nguyen. Een Kickstarter-campagne met een doel van 48.700 dollar (USD) bracht 105.135 dollar (USD) op van 635 donateurs. De bar met 40 zitplaatsen genereerde vervolgens $944.000 (USD) in de eerste acht maanden, waarbij ongeveer 10% van de omzet afkomstig was van merchandise dankzij het enthousiasme van de lokale gemeenschap en de virale verspreiding via sociale media. De eerste cijfers weerlegden alle aannames dat een sportbar voor vrouwen niet levensvatbaar zou zijn.

Het verband tussen de groei van de vrouwensport in de Verenigde Staten en de lesbische gemeenschap is onlosmakelijk verbonden: uit onderzoek blijkt dat 38,8% van de WNBA-fans deel uitmaakt van de LGBTQ+-gemeenschap. Outsports schat dat 25% tot 35% van de speelsters in de WNBA zich identificeert als LGBTQ+. Tijdens het UEFA Women’s Euro 2025 was 21% van de speelsters openlijk uit de kast gekomen, wat de band met de gemeenschap zowel op als buiten het veld illustreert.

Het bedrijfsmodel voor een sportbar voor vrouwensport biedt een broodnodig blauwdruk voor de ontwikkeling van lesbische ontmoetingsplaatsen. Door eten aan te bieden kan een exploitant de totale besteding van een bezoeker verhogen, ook al blijft alcohol het product met de hoogste marge. Uit een enquête uit 2026 onder 2.000 Amerikaanse sportbarbezoekers bleek dat 51% 2 tot 4 uur in een bar had doorgebracht om naar sport te kijken, terwijl nog eens 34% 4 tot 6 uur was gebleven. Een bezoeker die een hele wedstrijd bekijkt, kan tijdens hetzelfde bezoek drankjes, een maaltijd en extra hapjes bestellen, wat de omzet verhoogt. Live sportwedstrijden zorgen ook voor meer activiteit in de ochtend- en middaguren, die traditioneel moeilijk zijn voor bars, waardoor de omzet al ruim voor de avond op gang komt.

Deze drukkere uren overdag hebben niet alleen invloed op de omzet, maar ook op de personeelsbezetting. Een bar die tot ’s avonds grotendeels leeg blijft, heeft weinig reden om overdag met een groot team te werken. Een voorspelbare drukte in de middag rechtvaardigt het om de keuken eerder te openen en meer barmannen, obers en koks in te roosteren.

Dat kan de dienstverlening verbeteren en tegelijkertijd de inkomsten over een groter deel van de dag spreiden, in plaats van het bedrijf te dwingen de vaste kosten terug te verdienen tijdens het korte tijdvak laat in de nacht. Met name voor lesbische en sapphische bars breidt dit model het klantenbestand ook uit tot buiten het nachtleven, zonder afbreuk te doen aan de sociale functie van de bar: sport zorgt voor het programma dat de gemeenschap versterkt, terwijl de verkoop van eten en drinken de bedrijfsvoering in stand houdt.

Het succes van Nguyen is inmiddels een signaal voor de markt geworden. Het fonds 776 Foundation van Alexis Ohanian, de echtgenoot van Serena Williams, investeerde in 2024 een niet nader genoemd bedrag in The Sports Bra om de landelijke uitbreiding te ondersteunen, en in 2026 haalde het bedrijf ongeveer 1,2 miljoen dollar(USD) op via investeringen uit de gemeenschap.

Ondertussen is de horecacategorie die Nguyen mede heeft helpen opzetten, uitgegroeid van in feite één speciale sportbar voor vrouwen in 2022 tot meer dan 20 vestigingen verspreid over de Verenigde Staten in 2026, waaronder Rough & Tumble in Seattle, A Bar of Their Own in Minneapolis, Watch Me! in Long Beach en The 99ers in Denver.

In steden als San Francisco, Phoenix, Kansas City, New York, Philadelphia, Nashville, Chicago, Atlanta en San Diego blijven er steeds nieuwe ontmoetingsplaatsen ontstaan. Deze groei gaat gepaard met toenemende investeringen in professionele vrouwensport, waardoor een cirkelvormige economische kringloop ontstaat: beter gefinancierde competities zorgen voor meer wedstrijden en betere uitzendingen; die uitzendingen worden vertoond in sportbars voor vrouwen, waar fans samenkomen en gemeenschappen opbouwen die de vrouwensport ondersteunen, waardoor lesbische ontmoetingsplaatsen opnieuw tot bloei komen.

Eerbetoon aan de mensen die ons hebben gered

Het boek *The Lesbian Bar Chronicles: The Living History and Hopeful Future of America’s Dyke Dives and Sapphic Spaces*, dat in mei 2026 verscheen, is gebaseerd op meer dan 100 uur aan interviews met eigenaren, medewerkers en vaste bezoekers. Het beschrijft hoe deze gelegenheden zich aanpassen, heropenen, hun identiteit verruimen en steeds weer nieuwe verhalen voortbrengen.

De bijbehorende boekentour heeft die verhalen via lezingen, gesprekken en het delen van verhalen binnen de gemeenschap weer teruggebracht naar queer-kringen. In Northampton, Massachusetts, legden Rachel en Sarah live interactieve ervaringen met het publiek vast, waarbij toehoorders hun eigen herinneringen deelden. Dit markeerde een overgang van ‘Cruising’ als audioarchief naar het creëren van ruimtes waar geschiedenis persoonlijk wordt uitgewisseld.

Ondanks het succes van Cruising en de waarde ervan voor de gemeenschap, worstelt het team nog steeds met zijn eigen duurzaamheidsproblemen, net als zoveel van de locaties die ze hebben bezocht. Cruising blijft onafhankelijk en wordt gefinancierd door luisteraars. Sarah en Rachel hebben naast hun werk bij Cruising nog andere banen.

“We doen het omdat het belangrijk is,” zegt Sarah.

Dat belang kan nauwelijks genoeg worden benadrukt. Hun werk heeft stemmen gered die anders wellicht verloren zouden zijn gegaan, heeft de financiële patronen blootgelegd die queer-ruimtes bedreigen en heeft praktische kennis bewaard over hoe gemeenschappen overleven. Het heeft ook ruimte gecreëerd voor de eigenzinnige, grappige en heerlijk unieke individuen zonder wie de lesbische geschiedenis saai en eenzijdig zou worden.

“We hebben de plicht om onze geschiedenis te leren kennen en te luisteren naar onze ouderen, die echt hebben gevochten voor alles wat we nu hebben”, zegt ze. Van daaruit moet elke generatie kijken naar de mensen om zich heen, vaststellen wat zij nodig hebben, en de verantwoordelijkheid nemen om daarvoor te zorgen.

De volgende onmisbare sapphische instelling zou wel eens een boekwinkel, een kunstcafé, een boerderij, een sportclub, een coöperatie of iets kunnen zijn dat nog geen naam heeft.

“Vraag om wat je nodig hebt.”

Dit is een advies voor iedereen die iets wil opzetten voor lesbische vrouwen: vraag om het geld, het pand, de investering, de steun en de ruimte om ambitieus te zijn. En houd er rekening mee dat er onderweg onverwachte uitdagingen zullen zijn, zoals problemen met het sanitair, aannemers en geluidsklachten terwijl er nauwelijks geluid is om over te klagen.

Creëer die ruimtes hoe dan ook. En als je ze niet zelf creëert, ga ze dan steunen. Radicale zorg werkt twee kanten op. Vertel iedereen die je kent over deze plekken. Koop hun merchandise. Sleep je vrienden mee naar binnen. Zorg ervoor dat geen enkele queer persoon die je stad bezoekt deze pelgrimstocht overslaat. Er duiken in New York en Londen zoveel lesbische bars op dat het nu mogelijk is om een lang weekend door te brengen in uitsluitend queer ruimtes die door lesbiennes zijn opgezet.

De toekomst van sapphische ruimtes zal een krachtige combinatie vereisen van durf, radicale zorgzaamheid, gemeenschapszin en de bereidheid om steeds weer door die deur naar binnen te stappen.

Je kunt Cruising Podcast door de show aan je luisterlijst toe te voegen. De podcast is gratis beschikbaar op de meeste audioplatforms (doe het nu meteen, nu je er toch aan denkt!). Je kunt ook overal ter wereld via YouTube luisteren. Als je de middelen hebt, kun je Sarah en Rachel steunen door The Lesbian Bar Chronicles: The Living History and Hopeful Future of America’s Dyke Dives and Sapphic Spaces, dat in de VS en het VK kan worden verzonden, of door te luisteren naar het audioboek dat beschikbaar is op Audible, Apple Music of Spotify. Overweeg alstublieft een exemplaar aan te schaffen voor jezelf, een vriend(in) of als bijdrage aan je lokale of universiteitsbibliotheek, om de sapphische geschiedenis en de queer verhalen van het heden te helpen bewaren.